Verbogen ligger in een magazijnstelling: wanneer is deze onveilig?

Een ligger die er niet helemaal recht meer uitziet, roept al snel de vraag op of de sectie nog wel veilig belast mag worden. Het antwoord hangt af van het soort vervorming: een lichte, tijdelijke doorbuiging onder belasting is iets anders dan een blijvende knik.

Doorbuiging onder belasting is normaal

Liggers zijn ontworpen om onder een gevulde pallet enigszins door te veren. Die elastische doorbuiging zit in de constructieberekening verwerkt en is op zich geen teken van gevaar. Het kenmerk van elastische doorbuiging is dat de ligger weer recht komt zodra de last eraf gaat, bijvoorbeeld wanneer de pallet wordt weggehaald.

Wanneer wordt het een probleem?

Een ligger vraagt om beoordeling zodra de vervorming niet meer verdwijnt of duidelijk verder gaat dan een lichte welving. Let op de volgende signalen:

• De ligger blijft zichtbaar doorgebogen of scheef, ook nadat de sectie is ontlast.
• Er is een duidelijke knik, deuk of plooi in het profiel te zien, meestal bij het midden of bij de inhaakverbinding.
• De inhaakverbinding met de staander is beschadigd, uitgerekt of zit niet meer goed vast.
• De ligger ligt zichtbaar scheef ten opzichte van de andere liggers in hetzelfde niveau.

Oorzaak: belasting of aanrijding?

Het onderscheid tussen beide oorzaken helpt om de juiste vervolgstap te bepalen.

• Overbelasting: ontstaat geleidelijk, bijvoorbeeld door pallets die zwaarder zijn dan het belastingbord toestaat of door een ongelijkmatig gevulde pallet. De doorbuiging is dan vaak over de hele lengte van de ligger zichtbaar en treedt soms op meerdere liggers in dezelfde sectie tegelijk op.
• Aanrijdschade: ontstaat plotseling door een stoot van een heftruck of lading. De vervorming zit dan vaak lokaal, bijvoorbeeld een deuk of knik dichtbij een van de uiteinden, en is meestal aan één ligger te zien.

Bij twijfel over de oorzaak is dat voor de veiligheid van de sectie niet doorslaggevend: in beide gevallen geldt dat blijvende vervorming om beoordeling vraagt.

Wat moet u doen bij een verbogen ligger?

1. Meld de bevinding bij de verantwoordelijke voor de opslagveiligheid (de PRSES).
2. Ontlast de sectie of het betreffende liggerniveau bij twijfel over de veiligheid, en zet die af zodat er niet verder wordt gestapeld.
3. Buig de ligger niet zelf terug. Net als bij een staander is het staal op de plek van de vervorming al aangetast; terugbuigen herstelt de sterkte niet.
4. Laat de ligger beoordelen door een deskundige, die de doorbuiging vergelijkt met wat voor die liggerlengte is toegestaan.
5. Vervang de ligger bij blijvende vervorming door een origineel of gelijkwaardig onderdeel van het juiste type en de juiste lengte.
6. Laat de sectie na vervanging herbeoordelen voordat u die weer volledig belast.

Wie bepaalt of de doorbuiging toegestaan is?

De toegestane doorbuiging verschilt per liggerlengte, profiel en merk, en staat in de fabrikantopgave en in NEN-EN 15635. Dat maakt het geen kwestie van op het oog inschatten: een deskundige inspecteur meet de doorbuiging en toetst die aan de gegevens die bij die specifieke ligger horen. Zonder die vergelijking is niet met zekerheid te zeggen of een doorbuiging nog binnen de marge valt.

Hoe RackCheck dit beoordeelt

Bij een inspectie beoordelen we liggers op doorbuiging, vervorming en de staat van de inhaakverbinding, en vergelijken we opvallende bevindingen met wat voor die ligger toelaatbaar is. Een verbogen ligger die de veiligheid raakt, keuren we af of benoemen we als dringend herstelpunt, met een concrete vervolgstap in het rapport.