Normen en regels
Magazijnstellingen aanpassen: wanneer is een nieuwe draagkrachtberekening nodig?
Kort antwoord
Een nieuwe draagkrachtberekening is nodig zodra u de opbouw van een stelling verandert op een manier die de belasting of de stabiliteit raakt: liggers verhangen, niveaus toevoegen of weghalen, andere liggers of staanders plaatsen, de stelling verhogen, secties anders koppelen of zwaardere of andere ladingdragers gaan opslaan. De toegestane belasting is berekend voor één specifieke configuratie; verandert die, dan gelden de oude waarden niet meer vanzelf. Laat de nieuwe waarden bepalen door de fabrikant, leverancier of een constructeur, pas het belastingbord en het dossier aan en laat de gewijzigde stelling keuren. Dat laatste volgt uit artikel 7.4a van het Arbobesluit, dat veranderingen aan een arbeidsmiddel noemt als aanleiding voor een keuring.

Magazijnen veranderen voortdurend. Er komt een ander assortiment, pallets worden hoger of zwaarder, of er is behoefte aan een extra opslagniveau. Liggers verhangen is technisch eenvoudig, maar de gevolgen voor de draagkracht zijn dat niet. Hieronder leest u welke aanpassingen om een nieuwe berekening vragen, wie die maakt en wat u daarna moet regelen.
Kort gezegd: de toegestane belasting op het belastingbord geldt alleen voor de opstelling waarvoor die is berekend. Verandert u de opbouw, ga er dan niet van uit dat de oude waarden nog kloppen.
Waarom een aanpassing de draagkracht verandert
De draagkracht van een palletstelling zit niet alleen in de ligger. Ook de staanders moeten de totale belasting van alle niveaus samen naar de vloer brengen, en hoeveel een staanderframe kan dragen hangt onder meer af van de vrije lengte tussen de liggerniveaus en de manier waarop het frame is geschoord en verankerd. De fabrikant berekent de toegestane belasting daarom voor een complete configuratie: type staander, type en lengte van de ligger, aantal niveaus, onderlinge liggerafstand, hoogte van het eerste niveau en de verankering.
Verschuift één van die factoren, dan kan de toegestane belasting per veld of per niveau veranderen. Dat geldt ook voor aanpassingen die intuïtief veilig lijken. Een niveau weghalen maakt de vrije lengte van de staander tussen twee liggers groter, en dat kan de toegestane veldbelasting juist verlagen. Of dat bij uw stelling het geval is, volgt alleen uit de berekening of de gegevens van de fabrikant.
Welke aanpassingen vragen om een nieuwe berekening?
| Aanpassing | Waarom de draagkracht kan veranderen |
|---|---|
| Liggers verhangen (andere liggerhoogtes) | De vrije lengte van de staanders verandert, en daarmee kan de toegestane belasting per veld veranderen |
| Een extra liggerniveau toevoegen | Er komt meer totaalbelasting op het staanderframe en de verdeling over de hoogte verandert |
| Een liggerniveau weghalen | Een grotere vrije lengte tussen de liggers kan de toegestane veldbelasting verlagen |
| Hoogte van het eerste liggerniveau wijzigen | Juist het onderste deel van de staander draagt de belasting van alle niveaus erboven |
| Andere, langere of lichtere liggers plaatsen | Ligger en inhaakverbinding hebben een eigen draagvermogen; dat moet passen bij last en staander |
| Stelling verhogen of staanders verlengen | Hogere frames gedragen zich anders en stellen andere eisen aan schoring en verankering |
| Secties bijplaatsen, koppelen of losmaken | De stabiliteit van de rij kan afhangen van de koppeling tussen frames en van rugverbindingen |
| Zwaardere goederen of andere ladingdragers | Andere palletmaten, gewichten of een ongelijkmatige verdeling kunnen afwijken van de uitgangspunten |
| Toebehoren toevoegen, zoals legborden, gaasdekken of pallethouders | Deze hebben een eigen draagvermogen en kunnen de manier waarop last op de liggers komt veranderen |
Twijfelt u of een aanpassing onder deze lijst valt, vraag het dan vooraf na bij de leverancier of fabrikant. Vooraf laten rekenen is eenvoudiger dan achteraf ontdekken dat een sectie overbelast is.
Wat zegt de wet over het aanpassen van stellingen?
Een magazijnstelling is een arbeidsmiddel in de zin van het Arbobesluit. Enkele artikelen uit hoofdstuk 7 zijn direct van belang als u een stelling ombouwt:
- Artikel 7.4 vraagt dat een arbeidsmiddel van deugdelijke constructie is en zo is geplaatst en ingericht dat onder meer omvallen en getroffen worden door onderdelen zoveel mogelijk worden voorkomen. Dat geldt ook na een aanpassing.
- Artikel 7.4a, lid 4, noemt veranderingen aan het arbeidsmiddel uitdrukkelijk als uitzonderlijke gebeurtenis waarna een keuring nodig is. Lid 2 vraagt een keuring na elke montage op een nieuwe locatie of plek.
- Artikel 7.5, lid 5, bepaalt dat montage en demontage op veilige wijze plaatsvinden, met inachtneming van de eventuele aanwijzingen van de fabrikant.
- Artikel 7.6, lid 2, vraagt dat werknemers die arbeidsmiddelen met een specifiek gevaar ombouwen, daarvoor specifieke deskundigheid en ervaring hebben.
De wet schrijft geen rekenmethode voor en noemt het woord draagkrachtberekening niet. De noodzaak om na een wijziging opnieuw te laten rekenen volgt uit de combinatie van deugdelijke constructie, de aanwijzingen van de fabrikant en de keuring na een verandering. Voor het constructief ontwerp van verstelbare palletstellingen bestaat de Europese ontwerpnorm NEN-EN 15512; NEN-EN 15635 gaat over het gebruik en onderhoud, waaronder duidelijke belastinginformatie op de stelling.
Wie maakt de nieuwe berekening?
De nieuwe belastingwaarden worden bepaald door de partij die de constructieve gegevens van het systeem heeft: in de regel de fabrikant of leverancier van de stelling, of een constructeur die met de gegevens van dat systeem werkt. Zij kunnen aangeven of de gewenste opstelling mogelijk is en welke belasting per niveau en per veld dan geldt, en kunnen de gegevens voor een nieuw belastingbord leveren.
Een stellinginspectie is iets anders dan een berekening. De inspecteur beoordeelt de staat van de stelling en controleert of de belastinggegevens aanwezig zijn en passen bij de opstelling die wordt aangetroffen. Wijkt de opstelling af van het bord, dan wordt dat als bevinding vastgelegd met het advies de juiste waarden te laten bepalen.
Merk onbekend of niet meer leverbaar? Ga dan niet uit van de waarden van een ander systeem dat er ongeveer hetzelfde uitziet. Laat een deskundige de onderdelen identificeren en de toegestane belasting bepalen voordat u de stelling zwaarder of anders belast.
Stappenplan bij een geplande aanpassing
- Leg de gewenste nieuwe opstelling vast: liggerhoogtes, aantal niveaus, liggerlengte, palletmaten en maximaal palletgewicht.
- Vraag de fabrikant, leverancier of een constructeur of deze opstelling mogelijk is en welke belasting per niveau en per veld dan geldt.
- Ontlast de betreffende secties en laat de ombouw uitvoeren door mensen die daarvoor deskundig zijn, volgens de montage-instructies en met originele of gelijkwaardige onderdelen.
- Controleer na montage dat alle liggerborgingen zijn geplaatst en dat verankering en schoring volgens de instructies zijn aangebracht.
- Vervang het oude belastingbord door een bord met de nieuwe waarden en werk de tekening of het opstellingsplan in het dossier bij.
- Laat de gewijzigde stelling keuren voordat u die weer volledig belast, en bewaar het keuringsbewijs bij de berekening.
- Informeer de medewerkers op de vloer en de heftruckchauffeurs over de nieuwe maximale belasting.
Signalen dat een eerdere aanpassing niet is doorgerekend
- De liggerhoogtes of het aantal niveaus komen niet overeen met de schets of waarden op het belastingbord.
- Er hangt geen belastingbord, of het bord is duidelijk ouder dan de huidige opstelling.
- Binnen één rij verschillen de liggerhoogtes per sectie zonder dat daar aparte gegevens voor zijn.
- Er zijn liggers of staanders van een ander merk of type tussen de originele onderdelen geplaatst.
- Liggers buigen zichtbaar meer door dan in vergelijkbare secties, of er ontbreken liggerborgingen na het verhangen.
Ziet u een of meer van deze signalen, verlaag dan uit voorzorg de belasting in de betreffende secties en laat de situatie beoordelen. Bij zichtbare vervorming of schade ontlast u de sectie direct.
Hoe RackCheck helpt
Bij een stellinginspectie controleert RackCheck of de aangetroffen opstelling overeenkomt met de belastinggegevens en of de belastingborden aanwezig en leesbaar zijn. Afwijkingen, zoals verhangen liggers zonder nieuwe gegevens of gemengde onderdelen, leggen we vast met locatie, classificatie en vervolgstap. Na een ombouw kunt u de gewijzigde secties laten keuren, zodat u de keuring na een verandering aantoonbaar heeft geregeld.
Veelgestelde vragen
Ja. Een andere liggerhoogte verandert de vrije lengte van de staanders en kan daarmee de toegestane belasting per veld veranderen. Vraag de fabrikant of leverancier welke waarden bij de nieuwe hoogtes horen en pas het belastingbord aan.
Redactie RackCheck
Stellinginspecteurs RackCheck
Inhoudelijk opgesteld en getoetst door de inspecteurs van RackCheck op basis van NEN-EN 15635 en de praktijk van dagelijkse stellinginspecties.
Laatst bijgewerkt: 30 september 2026
Geraadpleegde bronnen
- Arbowet en Arbobesluit: wettelijke zorgplicht en keuring van arbeidsmiddelen.
- Arboportaal: voorlichting over veilig werken (Ministerie van SZW).
- Nederlandse Arbeidsinspectie: toezicht op arbeidsomstandigheden.
- NEN-EN 15635 en NPR 5055: normen voor veilig gebruik van stellingen (NEN).
Deze informatie is algemeen van aard en geen juridisch advies. Normteksten worden niet letterlijk geciteerd.
Een inspectie aanvragen of overleggen?
RackCheck beoordeelt uw stellingen onafhankelijk en denkt met u mee.
Lees ook
Weet u zeker dat uw stellingen veilig zijn?
Vraag een onafhankelijke inspectie aan. U krijgt een helder rapport met duidelijke prioriteiten. Bij urgente schade helpen we u direct.
