Gebruikte magazijnstellingen gekocht: wanneer laten keuren?

Een partij gebruikte palletstellingen via een handelaar, een veiling of een bedrijf dat stopt: het scheelt in aanschafkosten en de levertijd is kort. Staal slijt bovendien niet door de tijd alleen, dus een gebruikte stelling kan prima nog jaren mee. Het verschil met nieuw zit in wat u niet weet. U kent de belasting, de aanrijdingen en de reparaties uit het verleden niet, en de documentatie is vaak niet meegeleverd. Hieronder leest u wat de wet vraagt, op welke momenten u laat controleren en waar u bij aankoop zelf op kunt letten.

Wat zegt de wet over gebruikte stellingen?

De Arbowet en het Arbobesluit noemen magazijnstellingen niet apart en maken geen onderscheid tussen nieuwe en gebruikte arbeidsmiddelen. De algemene regels voor arbeidsmiddelen uit hoofdstuk 7 van het Arbobesluit gelden daarom volledig, ook voor een stelling die u tweedehands koopt. Deze bepalingen zijn het meest relevant:

• Artikel 7.4, lid 1 en 2: een arbeidsmiddel bestaat uit deugdelijk materiaal en is van een deugdelijke constructie.
• Artikel 7.4, lid 3: een arbeidsmiddel is zo geplaatst, bevestigd en ingericht, en wordt zo gebruikt, dat het gevaar van onder meer verschuiven, omvallen of kantelen zoveel mogelijk is voorkomen.
• Artikel 7.3, lid 2 en 3: arbeidsmiddelen worden uitsluitend gebruikt voor het doel, op de wijze en op de plaats waarvoor zij zijn ingericht en bestemd, en zijn geschikt voor het uit te voeren werk.
• Artikel 7.4a, lid 1 en 2: een arbeidsmiddel waarvan de veiligheid afhangt van de wijze van installatie, wordt na de installatie en voor de eerste ingebruikname gekeurd, en opnieuw na elke montage op een nieuwe locatie of een nieuwe plek.
• Artikel 7.4a, lid 3: daarna wordt het arbeidsmiddel gekeurd zo vaak als nodig is om de goede staat te waarborgen.
• Artikel 7.4a, lid 5 en 6: keuringen worden uitgevoerd door een deskundige en de schriftelijke bewijsstukken zijn op de arbeidsplaats aanwezig.
• Artikel 7.5, lid 5: montage en demontage vinden op veilige wijze plaats, met inachtneming van de eventuele aanwijzingen van de fabrikant.
• Artikel 7.11a, lid 1: een bij het arbeidsmiddel behorende gebruiksaanwijzing wordt in begrijpelijke vorm ter kennis gebracht van de betrokken werknemers.

Deze verplichtingen rusten op de werkgever die de stelling aan zijn medewerkers ter beschikking stelt. Dat bent u als koper, niet de verkoper. Wat de verkoper moet meeleveren of garanderen, is een kwestie van uw koopovereenkomst en valt buiten dit artikel. NEN-EN 15635, de norm voor het gebruik en onderhoud van stalen opslagsystemen, is geen wet maar wordt in de praktijk gebruikt als erkende invulling van veilig gebruik en inspectie.

Wanneer laat u een gebruikte stelling controleren?

Er zijn vier momenten. Eén daarvan volgt rechtstreeks uit de wet, de andere zijn praktijkadvies dat veel problemen bij die wettelijke keuring voorkomt.

Waarom een gebruikte stelling meer aandacht vraagt

• De geschiedenis is onbekend. U weet niet of de stelling is overbelast, aangereden of na schade is blijven staan.
• Schade ontstaat ook bij demontage en transport. Onderdelen worden gestapeld, gebundeld en met een heftruck verplaatst. Inhaaklippen, schoren en de onderzijde van staanders zijn daar gevoelig voor.
• Partijen worden samengesteld. Een handelaar levert soms staanders en liggers uit verschillende projecten, of van verschillende merken en bouwjaren, als één partij.
• Reparaties zijn niet altijd zichtbaar. Een gerichte of gelaste staander die daarna is overgespoten, valt bij een snelle blik niet op.
• Documentatie ontbreekt vaak. Zonder belastingtabel, montage-instructie en gegevens van de fabrikant is niet vast te stellen wat de stelling in uw opstelling mag dragen.
• Klein materiaal is incompleet. Liggerborgingen, vulplaten, ankers en bouten raken zoek en worden aangevuld met wat voorhanden is.
• Opslag laat sporen na. Stellingen die buiten of vochtig hebben gelegen, kunnen corrosie hebben op plaatsen die na montage slecht te zien zijn.

Geen van deze punten betekent dat een gebruikte stelling onveilig is. Ze verklaren wel waarom nakijken voor de montage loont: een afgekeurd onderdeel vervangen is eenvoudig zolang het nog op de pallet ligt.

Waar let u op bij aankoop en levering?

Dit is een lijst om gericht te kijken en door te vragen, geen beoordeling. Of een beschadigd onderdeel nog bruikbaar is, bepaalt een deskundige aan de hand van de norm en de gegevens van de fabrikant. Twijfelt u over een onderdeel, bouw het dan niet in voordat het is beoordeeld.

Belastinggegevens: het punt waar het meestal op vastloopt

De toegestane belasting van een stelling is geen eigenschap van een losse ligger of staander. Zij is bepaald voor een specifieke combinatie van staander, ligger, liggerhoogtes, aantal niveaus, verankering en vloer. Een belastingbord dat bij de partij is meegeleverd, hoort bij de opstelling van de vorige eigenaar. Bouwt u de stelling anders op, met andere vakhoogtes of op een andere vloer, dan gelden die waarden niet vanzelf.

Vraag daarom de belastinggegevens op bij de fabrikant of een leverancier van het systeem, met de configuratie die u wilt bouwen. Is het merk niet meer te achterhalen of bestaat de fabrikant niet meer, dan kan een constructeur de draagkracht bepalen. Een inspecteur stelt bij de keuring vast of er een belastingbord hangt dat past bij wat er staat, maar berekent de waarden niet.

Mag u onderdelen van verschillende merken combineren?

De wet verbiedt het niet met zoveel woorden, maar vraagt wel een deugdelijke constructie en gebruik volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Stellingsystemen zijn als geheel ontworpen: de vorm van de inhaaklip, de perforatie en het profiel horen bij elkaar. Een ligger van een ander merk die toevallig in de perforatie past, heeft geen aantoonbare draagkracht in die combinatie, en de belastingtabel van geen van beide fabrikanten is er dan op van toepassing. Combineer daarom alleen onderdelen als de fabrikant of een constructeur de combinatie heeft beoordeeld en vastgelegd. Hetzelfde geldt voor het aanvullen van een gebruikte partij met nieuwe onderdelen.

Stappenplan: van aankoop tot ingebruikname

1. Stel voor de aankoop merk en type vast en vraag welke documentatie wordt meegeleverd.
2. Bepaal de opstelling die u wilt bouwen: rijlengtes, liggerhoogtes, aantal niveaus, soort en gewicht van de lading, type vloer.
3. Vraag bij de fabrikant, een leverancier van het systeem of een constructeur de belastinggegevens voor die opstelling op.
4. Controleer bij levering de aantallen en kijk alle onderdelen na voordat de montage begint. Zet beschadigde en twijfelachtige delen apart.
5. Vervang afgekeurde onderdelen door onderdelen van hetzelfde systeem. Laat staanders en liggers niet zelf richten of lassen.
6. Laat de stelling monteren door mensen die daarvoor deskundig zijn, volgens de montage-instructie van de fabrikant, inclusief verankering en liggerborging.
7. Hang een belastingbord op dat past bij de opstelling zoals die er nu staat.
8. Laat de stelling keuren terwijl zij nog leeg is en neem haar pas daarna in gebruik.
9. Bewaar het keuringsbewijs op de locatie, leg tekening en belastinggegevens vast in het stellingdossier en neem de stelling op in de RI&E en in uw interne controles.

U neemt een pand of bedrijf over waar de stellingen al staan

Dat is een andere situatie dan een losse partij kopen. De stelling is niet gedemonteerd, dus de keuring na montage op een nieuwe plek is hier niet aan de orde. Wel bent u vanaf de overname de werkgever die de stelling ter beschikking stelt, met alle verplichtingen die daarbij horen. Vraag de vorige gebruiker om de keuringsrapporten, de tekening en de belastinggegevens. Ontbreken die, of is de laatste keuring lang geleden, dan kunt u niet aantonen dat de stelling in goede staat is. Laat haar in dat geval inspecteren voordat u er uw eigen voorraad in zet. Zo'n eerste vastlegging wordt in de praktijk vaak een nulinspectie genoemd. Controleer ook of de stelling past bij uw lading: ander gewicht of andere pallets dan de vorige gebruiker betekent dat de belastinggegevens opnieuw moeten worden bekeken.

Wat de keuring wel en niet zegt

De keuring na montage is een visuele, deskundige beoordeling van opbouw en staat: staat de stelling te lood, is zij verankerd, zijn verbindingen en borgingen compleet, zijn er beschadigde of afwijkende onderdelen en klopt het belastingbord met de opstelling. Het is geen constructieve berekening en geen materiaalonderzoek. Een keuring kan dus bevestigen dat een gebruikte stelling correct is opgebouwd en geen zichtbare gebreken heeft, maar zij vervangt de belastinggegevens van de fabrikant of constructeur niet.

Hoe RackCheck helpt

RackCheck keurt gebruikte en overgenomen stellingen na montage en voor ingebruikname, en neemt ze daarna desgewenst mee in de periodieke inspectie. We beoordelen opbouw, verankering, borging, de staat en herkomst van de onderdelen en de aanwezigheid van passende belastinggegevens, en leggen bevindingen vast met locatie, classificatie en vervolgstap. U ontvangt een rapport dat u als keuringsbewijs op de locatie kunt bewaren. Ontbreken de belastinggegevens of zijn systemen gemengd, dan geven wij aan dat de fabrikant, leverancier of een constructeur daarvoor moet worden ingeschakeld.