Wie is aansprakelijk bij een ingestorte magazijnstelling?

Een ingestorte of omgevallen magazijnstelling is een van de ernstigste incidenten die in een magazijn kan gebeuren. Naast de directe zorg voor betrokkenen komt al snel de vraag wie verantwoordelijk is. Het korte antwoord: de wet legt de verantwoordelijkheid voor een veilige werkplek primair bij de werkgever. Hieronder leest u op welke regels dat rust en wat u kunt doen om uw zorgvuldigheid aan te tonen.

Drie soorten verantwoordelijkheid

Na een ingestorte stelling kunnen verschillende sporen naast elkaar lopen. Het helpt om die uit elkaar te houden.

De werkgever: zorgplicht en omgekeerde bewijslast

Artikel 7:658 BW verplicht de werkgever om lokalen, werktuigen en gereedschappen zo in te richten en te onderhouden, en zulke maatregelen te nemen en aanwijzingen te geven, als redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat een werknemer schade lijdt bij zijn werk. Magazijnstellingen vallen daar als arbeidsmiddel onder.

Belangrijk is hoe de aansprakelijkheid in lid 2 is geregeld. De werkgever is aansprakelijk voor de schade van de werknemer, tenzij hij aantoont dat hij zijn zorgplicht is nagekomen, of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. De werkgever moet dus zelf laten zien dat hij zorgvuldig heeft gehandeld. Volgens lid 3 kan daar niet ten nadele van de werknemer van worden afgeweken, bijvoorbeeld via een contract.

Ook uitzendkrachten en ingehuurde krachten

Artikel 7:658 lid 4 BW maakt de regeling ook van toepassing op personen die in uw bedrijf werk verrichten zonder arbeidsovereenkomst met u, zoals uitzendkrachten of ingehuurde krachten. Voor bezoekers en andere derden gelden de algemene regels over aansprakelijkheid uit Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.

De Arbowet: wat de Arbeidsinspectie toetst

Los van een schadevergoeding kijkt de Nederlandse Arbeidsinspectie of de werkgever zich aan de Arbowet heeft gehouden. Artikel 3 van de Arbowet verplicht de werkgever te zorgen voor de veiligheid en gezondheid van werknemers bij alle aspecten van het werk. Het Arbobesluit werkt dat voor arbeidsmiddelen verder uit, onder meer met de keuringsplicht in artikel 7.4a.

Artikel 9 van de Arbowet verplicht de werkgever om arbeidsongevallen die leiden tot de dood, blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct te melden bij de Arbeidsinspectie. Het niet naleven van onder meer artikel 3 en de meldplicht is volgens artikel 33 van de Arbowet een overtreding. Artikel 32 van de Arbowet verbiedt de werkgever bovendien in strijd met de wet te handelen of iets na te laten als hij weet of redelijkerwijs moet weten dat daardoor levensgevaar of ernstige schade aan de gezondheid van werknemers ontstaat of te verwachten is.

Wat gebeurt er na een ernstig ongeval?

Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie verloopt een ongevalsonderzoek in hoofdlijnen als volgt:

1. De werkgever meldt het ongeval direct bij de Arbeidsinspectie.
2. De inspectie vraagt de ongevalssituatie zo veel mogelijk ongewijzigd te laten, zodat de inspecteur een goed beeld krijgt. Dat gaat uiteraard niet boven hulpverlening en het voorkomen van verder gevaar.
3. De inspecteur spreekt betrokkenen en getuigen.
4. Meestal vraagt de inspectie de werkgever het ongeval verder te onderzoeken en te rapporteren, met een verbeterplan. De inspectie beoordeelt die rapportage.
5. Bij bijvoorbeeld een dodelijk ongeval onderzoekt de inspectie zelf. Bij ernstige ongevallen kan het onderzoek onder leiding van het Openbaar Ministerie plaatsvinden en wordt proces-verbaal opgemaakt.
6. Blijken er overtredingen, dan kan de inspecteur een boeterapport opmaken.

Welke rol spelen leverancier, monteur of verhuurder?

De verantwoordelijkheid van de werkgever vervalt niet omdat een ander de stelling heeft geleverd, gemonteerd of verhuurd. Wel kan het zijn dat de oorzaak (deels) bij een andere partij ligt, bijvoorbeeld bij een fout in de montage, een ondeugdelijk onderdeel of onjuiste belastinggegevens. Of en hoe u de schade dan op die partij kunt verhalen, hangt af van de afspraken, de oorzaak en de toepasselijke regels. Dat is juridisch maatwerk; laat u daarover adviseren.

Ook werknemers hebben verplichtingen. Artikel 11 van de Arbowet vraagt hen onder meer arbeidsmiddelen op de juiste manier te gebruiken en gevaren direct te melden. Maar let op: onder artikel 7:658 BW ontslaat alleen opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer de werkgever van aansprakelijkheid, en dat is een zware uitzondering.

Hoe toont u zorgvuldigheid aan?

Omdat de werkgever zelf moet aantonen dat hij zijn zorgplicht is nagekomen, is het dossier doorslaggevend. Dit zijn de onderdelen die in de praktijk het meest zeggen:

• Een actuele RI&E met plan van aanpak waarin stellingen en intern transport zijn opgenomen.
• Periodieke keuringsrapporten van de stellingen door een deskundige, met datum en bevindingen.
• Aantoonbare opvolging: wat is na een herstel- of afkeurbevinding wanneer hersteld of vervangen, en door wie.
• Een logboek van interne controles, bijvoorbeeld bijgehouden door de PRSES.
• Belastinggegevens die kloppen met de huidige opstelling, zoals een belastingbord.
• Instructie aan medewerkers en heftruckchauffeurs over veilig laden en het melden van schade.

Direct na een instorting

1. Zorg voor hulp aan eventuele slachtoffers en houd mensen weg bij de stelling en aangrenzende secties.
2. Meld een ongeval met dodelijke afloop, blijvend letsel of ziekenhuisopname direct bij de Arbeidsinspectie.
3. Laat de situatie zo veel mogelijk ongewijzigd, voor zover dat veilig kan, en leg de situatie vast met foto's.
4. Informeer uw verzekeraar en schakel bij letsel of grote schade juridisch advies in.
5. Laat aangrenzende stellingen beoordelen door een deskundige voordat u ze weer belast.

Hoe RackCheck u helpt

RackCheck voert onafhankelijke stellinginspecties uit en legt bevindingen vast in een rapport met foto's, classificatie en vervolgacties. Daarmee heeft u een belangrijk onderdeel van uw bewijs van zorgvuldigheid in handen. Wij geven geen juridisch advies over aansprakelijkheid; onze rol is vaststellen hoe veilig uw stellingen zijn en wat er moet gebeuren.